Το κατοικίδιο δεν είναι «δώρο»

γράφει ο Άκης Βαρσάμης (στο περιοδικό Notopolis)

Ελάχιστες ημέρες μας χωρίζουν πια από τα Χριστούγεννα. Στις ευημερούσες δυτικές κοινωνίες, εκατομμύρια γονείς είναι έτοιμοι να υποχωρήσουν στην, πολλές φορές επιτακτική, απαίτηση των παιδιών τους που ζητούν για χριστουγεννιάτικο δώρο, ένα κατοικίδιο ζώο.

Δεν είναι όμως δυνατόν η άφιξη ενός νέου, έμψυχου μέλους στην οικογένεια να θεωρείται ένα συνηθισμένο δώρο. Δίνοντας ένα κατοικίδιο ζώο σε ένα παιδί απλά ως δώρο, του δίνουμε συγχρόνως και ένα λάθος μήνυμα. Ένας σκύλος ή μία γάτα, ένα κουνέλι ή ένα πουλί δεν είναι παιχνίδι. Δεν μπορούν να αρέσουν ή όχι, να επιστραφούν, να αλλαχθούν ή να περιμένουν σε ένα ράφι μετά από ένα ολιγόλεπτο παιχνίδι, μέχρι να χρησιμοποιηθούν την επόμενη μέρα.

Η απόκτηση ενός κατοικίδιου ζώου είναι μία πράξη με πολύ συναίσθημα, αλλά συγχρόνως είναι και μία πράξη ευθύνης. Απαιτεί μακροχρόνια, προσωπική  σχέση και δέσμευση και πρέπει κάποιος να γνωρίζει τις αλλαγές που θα φέρει στη ζωή του. Δεν πρέπει να είναι αποτέλεσμα μιας παρόρμησης η οποία έχει ημερομηνία λήξης και ακολουθείται από την  ανακάλυψη ότι το νέο μέλος της οικογένειας δεν είναι το αναμενόμενο, δεν είναι συμβατό με τον τρόπο ζωής της και απαιτεί περισσότερη φροντίδα και έξοδα από ότι αρχικά είχε υπολογιστεί.

Δυστυχώς όμως την εορταστική αυτή περίοδο, πολλά από τα παραπάνω παραβλέπονται και το αποτέλεσμα είναι τις πρώτες εβδομάδες ή μήνες που ακολουθούν την έλευση του νέου έτους, να   αυξάνεται δραματικά ο αριθμός των εγκαταλειμμένων  πρώην κατοικιδίων στους δρόμους ή στα καταφύγια αδέσποτων ζώων. Στην συντριπτική τους πλειοψηφία τα άτυχα αυτά πλάσματα είναι σκύλοι.

Στην προσπάθεια μας να περιορίσουμε το φαινόμενο της εγκατάλειψης, που είναι ένα υπαρκτό και προσβλητικό για την κοινωνία μας πρόβλημα, θα αναφέρουμε τις παραμέτρους που θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους οι υποψήφιοι ιδιοκτήτες σκύλων, πριν κάνουν την επιλογή τους. 

Η οικογένεια

Ο ερχομός ενός σκύλου στο σπίτι  είναι ένα συναρπαστικό οικογενειακό γεγονός. Αποτελεί υπέροχη προσθήκη ενός ισότιμου μέλους στην οικογένεια, στο βαθμό όμως που το κάθε άλλο μέλος της είναι έτοιμο να διαθέσει τον απαιτούμενο χρόνο και προσπάθεια.

Γι’ αυτό, όλοι πρέπει να συμμετέχουν στην απόφαση. Μη ξεχνάμε ότι πρόκειται για μια συμβίωση δεκαπέντε ή είκοσι ετών. Πρέπει λοιπόν η οικογένεια να αισθάνεται έτοιμη να αναλάβει τη δέσμευση για μια τόσο μακρόχρονη φροντίδα και να έχει έτοιμες απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα, όπως ποιος θα ασχολείται με το τάϊσμα και την καθημερινή βόλτα  ή ποιος θα κρατάει το σκύλο σε περίπτωση διακοπών κλπ.

Αφού λοιπόν λυθούν αυτά, τότε θα πρέπει να αποφασίσει η οικογένεια, για το είδος του  σκύλου που της ταιριάζει, με βάση τις αντικειμενικές συνθήκες του τρόπου διαβίωσης της και το ταμπεραμέντο της.

Τρόπος Ζωής

Ο τρόπος ζωής, η οικονομική δυνατότητα, το είδος και το μέγεθος της οικογένειας ή ο διαθέσιμος χώρος στο σπίτι, είναι κάποιοι από τους παράγοντες που πρέπει να εξεταστούν πριν από την επιλογή του κατάλληλου σκύλου. Είναι πολύ σημαντικό να αποφασίσουμε, για παράδειγμα, αν θέλουμε ένα φίλο για τη βόλτα ή ένα μεγαλόσωμο σκύλο φύλακα, που θα αποθαρρύνει τους διαρρήκτες. Αν έχουμε τον χρόνο και την διάθεση για ένα σκύλο που χρειάζεται πολύ άσκηση ή προτιμούμε κάποιον που από τη φύση του είναι πιο χαλαρός και ξεκούραστος.

Οι περισσότερες ράτσες σκύλων έχουν ‘’σχεδιαστεί’’ για συγκεκριμένες ανάγκες και εργασίες. Πριν την απόφαση, πρέπει να αναρωτηθούμε σοβαρά αν χρειαζόμαστε στο σπίτι σαν κατοικίδιο ένα σκύλο για κυνήγι, έναν οδηγό κοπαδιών ή ένα που τραβάει έλκηθρα σε παγωμένες εκτάσεις.

Ο κύριος λόγος για τον οποίο οι σκύλοι εγκαταλείπονται, είναι γιατί δεν είναι κατάλληλοι για τις ανάγκες του τρόπου ζωής των ιδιοκτητών.

Χώρος

Το σπίτι και ο γύρω διαθέσιμος χώρος είναι πολύ σημαντικός παράγοντας. Ένα μικρό διαμέρισμα ή αντίθετα μία μονοκατοικία με περιφραγμένη αυλή, καθορίζουν αποφασιστικά τη φυλή και το μέγεθος του σκύλου που θέλουμε να αποκτήσουμε.

Όπως είναι λογικό, οι μικρόσωμες φυλές τείνουν να προσαρμοστούν καλύτερα στο μικρότερο διαθέσιμο χώρο ενός διαμερίσματος. Αυτό δεν αποκλείει όμως κάποιες μεγαλόσωμες φυλές, λιγότερο ενεργητικές να προσαρμόζονται εξίσου καλά.

Ο κανόνας είναι, όσο μεγαλύτερος ή ενεργητικός είναι ο σκύλος και όσο μικρότερος ο διαθέσιμος χώρος, τόσο περισσότερες βόλτες και άσκηση θα χρειαστεί.

Χρόνος

Ο σύγχρονος άνθρωπος, ιδιαίτερα αυτός που ζει στις μεγάλες πόλεις, έχει έναν πυρετώδη ρυθμό ζωής και ο χρόνος που μπορεί να διαθέσει στο σκύλο του είναι περιορισμένος. Κάποιες φορές δεν υπάρχει δεύτερο άτομο στο σπίτι και αυτό σημαίνει ότι ο σκύλος μένει πολλές ώρες μόνος του, περιμένοντας ανυπόμονα την άφιξη του αγαπημένου του φίλου.

Σ’ αυτή την περίπτωση πρέπει να επιλέξουμε ένα είδος σκύλου που να έχει λιγότερες απαιτήσεις και μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα τη μοναξιά. Να προβλέψουμε να έχει ελευθερία κίνησης μέσα στο σπίτι και να έχει γύρω του πολλά παιχνίδια για να μη πλήττει. Επίσης καλό θα ήταν να αποφύγουμε τα κουτάβια, που το μεγάλωμα τους απαιτεί πολύ χρόνο και καθοδήγηση.

Αν η απουσία υπερβαίνει τις δέκα ώρες την ημέρα, επί επτά ημέρες την εβδομάδα, καλύτερα να προτιμηθεί για κατοικίδιο  μίας γάτα, η οποία λόγω της ανεξάρτητης φύσης της, απαιτεί ελάχιστη φροντίδα.

Παιδιά

Όταν στην οικογένεια υπάρχουν νήπια ή  μικρά παιδιά  ηλικίας έως 10 ετών, πρέπει να επιδείξουμε ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή της ράτσας. Οι μικρόσωμες φυλές  είναι πιο επιρρεπείς σε ατυχήματα και τραυματισμούς κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού με παιδιά ή άλλους σκύλους, λόγω του μικρού μεγέθους τους. Έχουν λεπτά και εύθραυστα κόκαλα και είναι πιο εύκολο να γλιστρήσουν από μια ασταθή παιδική αγκαλιά και να πέσουν από μεγάλο ύψος.

Στον αντίποδα μεγαλόσωμες ή πολύ νευρικές φυλές, μπορούν ακούσια να τραυματίσουν ένα μικρό παιδί. Προτιμήστε μεσαίου μεγέθους φυλές ή μεγαλόσωμες, που είναι γνωστές για την αγάπη και την ανεκτικότητα τους προς τα μικρά παιδιά.

Σε κάθε περίπτωση, ποτέ μην αφήνετε μικρά παιδιά στον ίδιο χώρο με σκύλους, χωρίς επιτήρηση.

Τρίτη ηλικία

Οι σκύλοι είναι μία αγαπημένη συντροφιά για άτομα της τρίτης ηλικίας. Όταν τα παιδιά έχουν απομακρυνθεί από το σπίτι και ζουν τη δική τους πολυάσχολη ζωή, ένας σκύλος είναι ο ιδανικός σύντροφος για να μοιραστεί κάποιος την αγάπη και την μοναξιά. Επίσης, η καθημερινή ανάγκη του για βόλτα, είναι μια ευεργετική άσκηση για τον ιδιοκτήτη.

Οι δυο σημαντικότεροι τομείς που πρέπει να εξετασθούν σε μία τέτοια περίπτωση, είναι το μέγεθος και η ιδιοσυγκρασία του σκύλου. Συνήθως οι μικρόσωμοι σκύλοι έχουν λιγότερες ανάγκες συντήρησης και είναι ευκολότεροι στο χειρισμό τους. Οι ανάγκες τους για άσκηση και οι αποστάσεις που πρέπει να διανύουν καθημερινά, είναι λογικές .

Μελέτες έχουν αποδείξει ότι ένα κατοικίδιο ζώο στο σπίτι, βελτιώνει σημαντικά την υγεία και τη ποιότητα ζωής των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας.

Κουτάβι και μέγεθος

Ένα κουτάβι είναι ιδανικό, γιατί θα ενηλικιωθεί με βάση τα πρότυπα και τις ανάγκες της οικογένειας, αλλά δεν πρέπει να παραβλέπεται ο παράγοντας ότι είναι στην κυριολεξία ένα μωρό. Χρειάζεται χρόνος για συνεχή επίβλεψη και εκπαίδευση και συχνές επισκέψεις στον κτηνίατρο. Επίσης μεγάλη ανοχή στο λέρωμα, στο μάσημα επίπλων και αντικειμένων και στο άγχος του αποχωρισμού, όταν πρέπει να φύγετε από το σπίτι. Η κατάλληλη ηλικία να αποκτηθεί είναι σε ηλικία 7 έως 12 εβδομάδων και είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε το μέγεθος που θα φτάσει σε πλήρη ανάπτυξη.

Οι μικρότεροι σκύλοι ζυγίζουν λιγότερο από 10 κιλά, οι μεσαίου μεγέθους 11-25 κιλά, οι μεγάλοι 26-50 κιλά και οι υπερμεγέθεις 51-80 κιλά. Υπάρχουν επίσης εξαιρετικά μεγάλοι σκύλοι που μπορεί να υπερβούν κατά πολύ τα 100 κιλά. Είναι λοιπόν εμφανές ότι η γνώση του τελικού βάρους ενός σκύλου είναι πολύ σημαντική για την επιλογή του.

Η συνηθέστερη δικαιολογία, λίγο πριν την εγκατάλειψη ενός σκύλου είναι: ‘’Δεν ήξερα ότι θα γίνει τόσο μεγάλος’’.

Άσκηση και εκπαίδευση

Με εξαίρεση τις πολύ μικρόσωμες φυλές, η συντριπτική πλειοψηφία των σκύλων χρειάζεται αρκετή καθημερινή άσκηση. Ο καλύτερος τρόπος είναι μεγάλες καθημερινές βόλτες σε πάρκα ή ανοιχτές περιοχές, όπου θα έχουν αρκετό χώρο για να τρέξουν. Η επαρκής άσκηση είναι ζωτικής σημασίας για ένα σκύλο και αποτρέπει ανεπιθύμητες συμπεριφορές όπως υπερδραστηριότητα, ενοχλητικό γαύγισμα και καταστροφική συμπεριφορά.

Όταν βρισκόμαστε με το σκύλο μας σε εξωτερικό χώρο, θα πρέπει πάντα να έχουμε μαζί μας τα ειδικά σακουλάκια για την συλλογή των περιττωμάτων τους. Είναι υποχρέωση μας και δείγμα κοινωνικού πολιτισμού.

Η εκπαίδευση του σκύλου στη βασική υπακοή είναι πολύ σημαντικό κεφάλαιο της ανάπτυξης και της κοινωνικοποίησης του. Θα λύσει όλα τα πιθανά προβλήματα συμπεριφοράς του με τους ανθρώπους και τα άλλα ζώα, όπως η επιθετικότητα, το δάγκωμα, το καταστροφικό μάσημα κλπ. Η εκπαίδευση μπορεί να γίνει από τον ιδιοκτήτη, στο βαθμό που πιστεύει ότι μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο ή ακόμη καλύτερα από έναν επαγγελματία εκπαιδευτή, ο οποίος πέραν της βασικής υπακοής, θα βοηθήσει το σκύλο να αναπτύξει πολλές άλλες δεξιότητες.

Δαπάνες

Η απόκτηση ενός σκύλου είναι μία μακρόχρονη δέσμευση με επαναλαμβανόμενα έξοδα. Οι μεγάλες κατηγορίες δαπανών είναι τρεις. Η διατροφή, η κτηνιατρική παρακολούθηση και τα διάφορα αξεσουάρ, όπως κολάρα, οδηγοί, παιχνίδια, μπολ φαγητού κλπ . Και οι τρεις αυτές δαπάνες είναι αυτονόητες και πρέπει να παρέχονται στην καλύτερη δυνατή ποιότητα.  Υπάρχουν επίσης δαπάνες περιστασιακές, όπως για παράδειγμα η φιλοξενία του σκύλου σε πανσιόν, στην περίπτωση που δεν μπορεί να έρθει μαζί μας σε κάποιο ταξίδι ή διακοπές.

Δυο ακόμη παράγοντες που επηρεάζουν το ύψος των δαπανών είναι το μέγεθος και το τρίχωμα. Όσον αφορά το μέγεθος, είναι λογικό, ότι όσο πιο μεγαλόσωμος είναι ο σκύλος, τόσο πιο αυξημένη είναι η δαπάνη διατροφής του και όχι μόνο. Όσον αφορά το τρίχωμα, οι μακρύτριχες φυλές ή αυτές που θέλουν ειδική περιποίηση, εκτός του αυξημένου χρόνου καλλωπισμού από τον ιδιοκτήτη,  χρειάζονται συχνότερες επισκέψεις σε επαγγελματία groomer.

Φίλοι και γνωστοί που έχουν σκύλους, είναι μία καλή πηγή ενημέρωσης για τις δαπάνες που προκύπτουν, από την συμβίωση με το αγαπημένο τους κατοικίδιο.

Διατροφή και υγεία

Η σωστή διατροφή είναι ο πρώτος πιο σημαντικός  τομέας της ζωής ενός σκύλου και επηρεάζει άμεσα την υγεία και την ενέργεια του. Καθορίζεται από το σωματότυπο, τη φυλή, την υγεία και το επίπεδο δραστηριότητας του. Ο σκύλος, ανεξαρτήτως μεγέθους, προέρχεται από τον άγριο λύκο και δεν είναι προορισμένος να καταναλώνει τροφές κατασκευασμένες ή μαγειρεμένες για ανθρώπους. Οι διατροφικές του ανάγκες σε πρωτεΐνες και άλλα συστατικά, πλησιάζουν αυτές της καταγωγής του.

Η διατήρηση της καλής υγείας του σκύλου είναι ο δεύτερος πιο σημαντικός τομέας της ζωής του. Η αρχή γίνεται από μικρό κουτάβι, όταν μετά από τη γενική εξέταση της υγείας του από τον κτηνίατρο, ακολουθεί ένα σωστό πρόγραμμα εμβολιασμού, ώστε να αποκτήσει ανοσοποίηση σε σοβαρές ασθένειες. Στην ενήλικη ζωή του, όταν παρατηρηθεί κάποιο πρόβλημα υγείας ή υπάρξει κάποιο ατύχημα, επιβάλλεται η επίσκεψη στον κτηνίατρο, ο οποίος είναι εκπαιδευμένος να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα αφορά τα κατοικίδια ζώα.

Παρέχοντας στο κατοικίδιο μας την καλύτερη δυνατή ποιότητα τροφής και συνεπή κτηνιατρική παρακολούθηση, αποκτούμε έναν ευτυχισμένο σύντροφο για πολλά – πολλά χρόνια.

Ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου

Είναι αλήθεια ότι από όλα τα κατοικίδια ζώα, ο σκύλος είναι ο καλύτερος και ο πιο πιστός φίλος του ανθρώπου. Είμαστε όμως εμείς οι άνθρωποι αντάξιοι αυτής της φιλίας; Πως μπορούμε να φέρουμε αυτόν το τίτλο τιμής, όταν αφήνουμε το φίλο μας να περιφέρεται άρρωστος και πεινασμένος στους δρόμους; Πρέπει να σηκωθούμε από τον βολικό καναπέ της κοινωνικής αδιαφορίας, που έχουμε βουλιάξει παθητικά τα τελευταία χρόνια και να δράσουμε. Δεν πρέπει να αφήνουμε τις φιλοζωικές οργανώσεις και τα σωματεία να παλεύουν μόνοι τους για τα αδέσποτα. Ο καθένας μπορεί, με τις μικρές του δυνάμεις, να δώσει τοπικά λύση στο πρόβλημα, εκεί που δημιουργείται, στη γειτονιά του.

Αν λοιπόν για οποιοδήποτε λόγο έχουμε αποφασίσει, φέτος τα Χριστούγεννα, να προσθέσουμε ένα κατοικίδιο ως μέλος στην οικογένεια και το κατοικίδιο αυτό είναι σκύλος, ας προτιμήσουμε να υιοθετήσουμε έναν αδέσποτο σκύλο. Θα αποκτήσουμε ένα σύντροφο που θα μας ευγνωμονεί σε όλη του τη ζωή και θα δώσουμε στα παιδιά μας ένα εξαιρετικό παράδειγμα κοινωνικής ευαισθησίας και αλτρουϊσμού.

Τις άγιες αυτές ημέρες της καλοσύνης, ας αποτελέσουν τα σπίτια μας χώρους όπου βρίσκουν καταφύγιο τα ζώα και όχι χώρους απ’ όπου φεύγουν τα ζώα για τα καταφύγια.


Επιστροφή στα άρθρα...